Digitaal Joods Monument Meppel door vertaling wereldwijd toegankelijk
De volledige vertaling in het Engels van het Digitaal Joods Monument Meppel is een feit. De werkzaamheden werden onlangs afgerond en dit veel bekeken gedenkteken met talloze foto’s en familiegeschiedenissen van vermoorde Meppeler joden, is daardoor wereldwijd toegankelijk.
De laatste twee foto's die onlangs werden achterhaald zijn die van David Wolff met zijn vrouw Amalia en van Gerhard van de Rhoer.
David Wolff, zijn vrouw Amalia en hun vier kinderen werden allen in Auschwitz vermoord. David had in Meppel een schoenfabriek en de familie woonde er in een karakteristiek pand aan de Stationsweg.
Vertaling dankzij vrijwillige inzet
De zeer tijdrovende vertaling in het Engels zou zonder de vrijwillige inzet van Marie Leutscher-Sinon uit Rogat en Obbe de Groot uit IJhorst onmogelijk zijn geweest, omdat er geen budget voor was. Beiden hebben veel affiniteit met dit interactieve medium en daarom zorg gedragen voor deze enorme klus.
De in Kenia geboren Marie Leutscher gaf het starschot en nam het eerste deel voor haar rekening. Via de Seychellen, de oorsprong van de familie, verhuisde ze met haar ouders in 1965 naar Groot-Brittannië. In 1985 kwam zij naar Nederland om te trouwen met Roelof Leutscher en woont tegenwoordig in Rogat.
Kennis van de joodse geschiedenis
Over haar motivatie vertelde Marie dat het voor haar belangrijk was: ‘Om op deze unieke wijze kennis te nemen van de geschiedenis van de joodse gemeenschap in Nederland en in Meppel. Het was een ervaring die ik niet had willen missen. Door het vertalen ben je terug in de tijd. In Engeland is de aandacht voor het joodse leven en lijden niet zoals hier. Ik heb er zoveel van opgestoken en details leren kennen die ik anders nooit had kunnen ervaren. Als ik nu in Meppel wandel heeft ieder huis dat werd beschreven voor mij een eigen verhaal, een eigen gevoel en eigen emotie. Het is onbeschrijfelijk en je wilt het telkens doorvertellen. Want het mag nooit meer.’ Aldus Marie Leutscher.
Deprimerend
Obbe de Groot – voormalig docent Engels aan scholengemeenschap Stad en Esch – was aanvankelijk zeer aarzelend toen zijn medewerking werd gevraagd. Zelf zei hij daarover: ‘Ik zag het toen als een enorme klus die me veel tijd zou kosten. Naarmate het werk vorderde werd ik echter steeds enthousiaster en besefte ik met iets belangrijks bezig te zijn. Vooral het feit dat de site dagelijks door zo’n 200 mensen wordt bezocht, overtuigde mij van het feit dat ik mijn kennis van het Engels op een waardevolle manier inzette. Het was wel erg deprimerend om elke dag maar weer met het persoonlijke lot van de slachtoffers van de Holocaust bezig te zijn.’
Thank you sir, for a job well done
Soms kwam het leed van de slachtoffers wel heel erg dichtbij. Zo vertelde Obbe: ‘De ervaringen van individuen hebben een grotere impact dan het verhaal in grote lijnen. Soms raakte het persoonlijke leed me zo diep dat ik met een brok in mijn keel of met gevoelens van woede achter de computer zat. Maar een briefje van een nazaat uit de V.S. met de woorden “Thank you, sir, for a job well done!” gaf veel voldoening. Al met al is mijn kennis van het joodse leven in Meppel vergroot en eigenlijk mijn Engels ook! Nu weet ik tenminste hoe ik specifieke woorden als vellenbloter, gamel en bakfiets moet vertalen!’
Gerhard van de Rhoer werd in Meppel geboren. Hij verhuisde naar Breda en werd daar door een buurvrouw verraden omdat hij in de tuin werkte zonder zijn jodenster te dragen. Gerhard werd opgepakt en stierf in het beruchte kamp Mauthausen.
Buitenlands bezoek
Dat het monument met recht een interactief monument is geworden blijkt wel uit de vele reacties van overlevenden en familieleden van de omgekomenen uit de hele wereld. Sommigen namen zelfs de moeite speciaal naar Meppel te komen om bijvoorbeeld de Joodse Begraafplaats en het monument in het centrum van de stad te bezoeken. Ook het boekje ’80 huizen in Meppel stonden ineens leeg …’ diende regelmatig als gids.
Daniel Rosenberg, hoogleraar geschiedenis aan de universiteit in Oregon, spoorde via de website het adres van zijn vermoorde tante Treine Wechsler op, die in de Molenstraat in Meppel woonde. Toen hij deze zomer bij zijn familie in Leer (Duitsland) op bezoek was, maakte hij van de gelegenheid gebruik om behalve Westerbork ook Meppel aan te doen. Met zijn familieleden (tien in getal) reisde hij naar de voormalige woonplaats van zijn tante en bezocht de Molenstraat en het Joods Monument in het Slotplantsoen.
Peter Hüttner uit Zweden, een bloedverwant van de joodse familie Van de Rhoer, kwam in juli naar Meppel om onder andere de Joodse Begraafplaats te bezoeken. Bij velen is Peter beter bekend als de patholoog anatoom in de Zweedse politieserie Commissaris Beck, naar de boeken van Sjöwall en Wahlöö. In tegenstelling tot Zweden kon hij in Meppel ongestoord rond wandelen zonder door enthousiaste fans aangesproken te worden.
Doel bereikt
Het doel van het Digitaal Joods Monument Meppel was: ‘een gezicht geven’ aan de in de Tweede Wereldoorlog vermoorde Meppeler joden met behulp van zoveel mogelijk foto’s en ander informatiemateriaal. Nog regelmatig krijgen de samenstellers van het monument foto’s, verhalen, aanvullingen en correcties toegezonden om op de site te plaatsen waardoor inmiddels een interactieve digitale gedenkplaats is ontstaan, die regelmatig en overal ter wereld wordt geraadpleegd.
Het Digitaal Joods Monument Meppel, een initiatief van Stichting Historie in Perspectief is sinds 29 april 2004 actief. En de grote wens om de site wereldwijd toegankelijk te maken door een vertaling in het Engels is gerealiseerd. Maar zonder de fantastische inzet van Marie Leutscher en Obbe de Groot was dit absoluut onmogelijk geweest!
www.joodsmonumentmeppel.nl
|
